สวัสดีครับ แฟน ๆ CityVariety ที่รักทุกท่าน

ตามที่เคยเรียนให้ทราบแล้วว่า หลังเลือกตั้งนายกเทศมนตรีนครหาดใหญ่แล้วจะเล่าให้ฟังถึงตอนที่ผมไปนั่งฟังผู้สมัครนายกฯหาดใหญ่และตัวแทนรวม 4 คนได้นำเสนอความคิดและนโยบายเรื่องท่องเที่ยวของหาดใหญ่ ที่โรงแรมซากุระแกรนด์วิว ต้นเดือนเมษา 51

ผมนั่งฟังอย่างตั้งใจตลอดระยะเวลาสามชั่วโมงกว่า มีหลายประเด็นที่น่าสนใจและเป็นไอเดียที่ดี แต่อย่างไรก็ตาม พอใกล้หมดเวลา ผมกลับพบว่าประเด็นที่สำคัญที่สุดกลับไม่มีการตั้งคำถามและไม่มีใครพูดถึง และที่น่าเสียดายก็คือในรายการ ไม่มีให้ผู้ชมได้ตั้งคำถาม

คำถามนั่นคือ

ท่านจะตั้งเป้าให้นักท่องเที่ยวนึกถึงหาดใหญ่ว่าอะไร ?

หรือพูดง่าย ๆ ว่า นึกถึงหาดใหญ่ ให้นึกถึงอะไร ?

เพราะทุกวันนี้ มีหลายหน่วยงานเหลือเกินรวมถึงพี่น้องชาวหาดใหญ่จำนวนมากที่เฝ้าคิดว่าจะทำยังไงดีให้การท่องเที่ยวซึ่งเป็นหัวใจหลักด้านเศรษฐกิจของหาดใหญ่ฟื้นตัว บางหน่วยงานก็มีโครงการโน่นนี่ หรือมักมีกิจกรรมที่ซ้ำ ๆ กับปีก่อน และนับวันนักท่องเที่ยวก็ไหลไปยังด่านนอก อำเภอสะเดา หรือไหลไปจังหวัดใกล้เคียง เช่น สตูล ตรัง
 
หรือบางคนก็เฝ้าแต่บอกว่าต้องให้หาดใหญ่ปลอดภัยก่อน ไม่งั้นนักท่องเที่ยวไม่มีความเชื่อมั่น ซึ่งผมก็เห็นด้วย แต่ผมคิดว่าก็ต้องพัฒนาด้านการท่องเที่ยวขนานกันไป

แล้วจะเริ่มต้นยังไง

ซึ่งถ้าเรามัวแต่คิดวนไปวนมา หรือรอรับความช่วยเหลือจากรัฐบาลก็คงรอกันไปอีกนาน แต่ผมคิดว่า เราจะต้องช่วยตนเองก่อน โดยเริ่มจากการกำหนดตำแหน่งทางการตลาดด้านการท่องเที่ยว (Positioning) ของหาดใหญ่ หรือ ให้นักท่องเที่ยวเห็นภาพชัดว่า นึกถึงหาดใหญ่ แล้วนึกถึงอะไร

เพราะทุกวันนี้ เชื่อเหลือเกินว่า หากไปถามคนหาดใหญ่หรือนักท่องเที่ยวแล้ว มักจะคิดไม่ตรงกันหรือคิดไม่ออกแน่นอน บางคนอาจบอกว่าคิดถึงเรื่องของหนีภาษี ซึ่งปัจจุบันเรื่องนี้ก็ลดค่าลงไปมาก หรือบางคนคิดถึงเรื่องเที่ยวกลางคืน ก็ต้องดูว่าเหมาะสมหรือไม่ หรือบางคนก็คิดว่าให้เป็น shopping paradise หรือสวรรค์ของการช้อปปิ้ง ก็ต้องดูว่าเราทำแน่หรือ

ซึ่งการกำหนด positioning นี้สำคัญมาก คล้าย ๆ กับการกำหนดเป้าหมาย ที่จะต้องชัดเจนท้าทาย เป็นไปได้ และวัดผลได้ ไม่ใช่กำหนดรวม ๆ เช่น ให้เป็นศูนย์กลางการท่องเที่ยวของอาเซียน ซึ่งเป็นไปไม่ได้เลยถ้าไม่ได้แรงหนุนและงบประมาณจากรัฐบาลเหมือนเช่นปัจจุบัน

ตัวอย่าง Positioning ของเมืองต่าง ๆ

จะเห็นได้ว่าเมื่อเรานึกถึงหลายประเทศที่คนไทยชอบไปเที่ยว เราจะนึกออกว่านึกถึงอะไร เช่น เมื่อนึกถึงสิงคโปร์ จะนึกถึงเมืองที่ปลอดภัย สะอาด สินค้าไฮเทค และนึกถึงที่เที่ยวคือ

เมื่อนึกถึงฮ่องกง จะนึกถึงว่าเป็นแหล่งช้อปปิ้งของแบรนด์เนม นึกถึงสถานที่ถ่ายทำภาพยนตร์ และเมื่อนึกถึงที่เที่ยวก็จะนึกถึงฮ่องกงดิสนีย์แลนด์

เมื่อนึกถึงออสเตรเลีย ก็จะนึกถึงดินแดนจิงโจ้ การผจญภัย (Adventure) การตัดขนแกะ

หรือแม้แต่เวลานึกถึงกรุงเทพ ก็จะนึกถึงรถติด อากาศเสีย โปรแกรมเถื่อน แต่พอนึกถึงที่เที่ยวก็จะนึกถึง วัดพระแก้ว ดรีมเวิด์ล(ของเด็ก ๆ) ห้างฯดัง ๆ เช่น พารากอน

แต่พอย้อนกลับมาที่หาดใหญ่ ตอนนี้แทบจะนึกไม่ออกแล้วว่านึกถึงอะไร หรือจะให้ไปเที่ยวอะไร เพราะมันลางไปหมดแล้ว

ตัวอย่าง Positioning ของหาดใหญ่ที่เป็นไปได้

ดังนั้น ถึงเวลาแล้วที่จะต้องมาทบทวนว่าหาดใหญ่จะกำหนดตัวเองเป็นอะไร ซึ่งผมมีตัวอย่าง 10 ตัวอย่างดังนี้ครับ

1. เป็นเมืองท่องเที่ยวสำหรับครอบครัว
2. เป็นเมืองพักผ่อนหย่อนใจ
3. เป็นศูนย์กลางการท่องเที่ยวในภาคใต้ตอนล่าง
4. เป็นศูนย์กลางช้อปปิ้ง
5. เป็นเมืองท่องเที่ยวด้านวัฒนธรรม
6. เป็นศูนย์กลางการแข่งขันกีฬานานาชาติ
7. เป็นศูนย์กลางการจัดงานระดับชาติ (Event)
8. เป็นศูนย์กลางการรักษาพยาบาล
9. เป็นศูนย์กลางศาสนา
10. เป็นเมืองแห่งความสนุกสนาน

โดยที่ให้ดูนี้เป็นแค่ตัวอย่าง อาจคิดอะไรนอกเหนือจากนี้ และถ้าจะกำหนดจริง จะต้องพิจารณาแยกกลุ่มนักท่องเที่ยว (Segmentation) ว่านักท่องเที่ยวที่มาหาดใหญ่มีกี่กลุ่ม แล้วเราต้องการกลุ่มไหน (Targeting) เช่น ต้องการนักท่องเที่ยวที่มาเที่ยวแหล่งราตรีรึเปล่า หรือต้องการนักท่องเที่ยวที่มาเป็นครอบครัว  แล้วมากำหนดตำแหน่งทางการตลาดให้สอดคล้องกับเป้าหมาย

เมื่อมี Positioning แล้วเราจะทำงานง่ายขึ้น

และเมื่อเรากำหนดตัวเองได้แล้ว ก็วางแผนลงละเอียด เช่น หากเราต้องการให้หาดใหญ่เป็นเมืองแห่งการท่องเที่ยวของครอบครัว ก็ต้องพัฒนาสวนสาธารณะให้เป็นที่เที่ยวของครอบครัว เช่น ตั้งเป็น 10 สถานี มีสถานีสวนดอกไม้สำหรับแม่ สถานีเครื่องเล่นสำหรับลูก สถานี adventure สำหรับแม่

และหน่วยงานอื่น ๆ ก็มุ่งพัฒนาสถานที่หรือกิจกรรมสำหรับครอบครัว เช่น โรงพยาบาลจัดกิจกรรมตรวจสุขภาพทั้งครอบครัว พ่อแม่มา ตรวจลูกฟรี เป็นต้น ส่วนสปาก็เช่นเดียวกัน ก็อาจจัดเป็น พ่อมานวดสปา แม่มานวดหน้า ลูกมานวดเท้า

เห็นมั๊ยครับ แค่เรากำหนดตำแหน่งทางการตลาดของตัวเองให้ชัดเจน ทุกคนก็จะมุ่งไปยังทิศทางเดียวกัน หาดใหญ่เราก็จะเป็นแดนสวรรค์ของการท่องเที่ยว และยกระดับเศรษฐกิจของหาดใหญ่ ทุกคนแฮ้ปปี้ครับ

ก็ขอฝากไปถึงนายกเทศมนตรีนครหาดใหญ่คนใหม่ด้วยครับ

------------Kritchoak@yahoo.com    Web Director of CityVariety.com